Studenci WSPiA na "Nocy otwartych sądów". Praktyczny wymiar edukacji prawniczej
„Noc Otwartych Sądów” konsekwentnie przełamuje instytucjonalny dystans towarzyszący wymiarowi sprawiedliwości. Tegoroczna edycja, zorganizowana 22 maja 2026 r. w Sądzie Apelacyjnym w Rzeszowie, pokazała jednak coś więcej – prawo w działaniu. Szczególnie wyraźnie było to widoczne w aktywności studentów WSPiA Rzeszowskiej Szkoły Wyższej, którzy nadali wydarzeniu wymiar wykraczający poza formułę popularyzatorską.
Wieczorne godziny otwarcia sądu stworzyły przestrzeń, w której instytucja zazwyczaj kojarzona z formalizmem i procedurą stała się miejscem bezpośredniego doświadczenia prawa. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabrały działania o charakterze symulacyjnym i warsztatowym, pozwalające uczestnikom obserwować mechanizmy funkcjonowania postępowania sądowego w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.
Symulowana rozprawa na „Nocy Otwartych Sądów” 2026
Centralnym punktem udziału WSPiA była symulacja rozprawy karnej „Telefon za wszelką cenę”, przeprowadzona przez studentów prawa w składzie: Małgorzata Pawlak, Jakub Zawadzki, Piotr Żabiński, Alicja Wąsowska, Filip Biega, Jolanta Niemiec, Zuzanna Simoni, Anna Ulita, Klaudia Łakus, Weronika Czaja, Aleksandra Morawska, Nikola Mika, Bartek Piędzio oraz Kornelia Kuraś. Wydarzenie to wyraźnie odróżniało się od klasycznych form prezentacji wiedzy – nie miało charakteru demonstracyjnego, lecz procesowy. Uczestnicy mogli śledzić kolejne etapy postępowania, od sformułowania zarzutów, przez postępowanie dowodowe, aż po końcowe stanowiska stron.
Istotne było przy tym nie tylko odtworzenie struktury rozprawy, ale sposób operowania argumentacją oraz reagowania na dynamikę sytuacji procesowej. Studenci funkcjonowali w jasno określonych rolach, podejmując decyzje wymagające zarówno znajomości przepisów, jak i umiejętności ich zastosowania. Tego rodzaju doświadczenie - sytuujące się na styku dydaktyki i praktyki – stanowi jeden z kluczowych elementów współczesnego kształcenia prawniczego.
Szerszy kontekst wydarzenia tworzyły równolegle realizowane punkty programu, w tym symulacje prowadzone przez przedstawicieli samorządów prawniczych, warsztaty mediacyjne oraz debaty dotyczące współczesnych problemów społeczno-prawnych. Szczególne zainteresowanie wzbudziła rozprawa „Sąd nad sztuczną inteligencją”, która unaoczniła rosnące znaczenie zagadnień związanych z odpowiedzialnością w obszarze nowych technologii.
Całość wydarzenia dopełniło spotkanie z sędzią Arturem Lipińskim, poświęcone przestępczości w środowisku cyfrowym. Wątek ten korespondował z wcześniejszymi elementami programu, podkreślając, że współczesne prawo coraz częściej odnosi się do zjawisk wykraczających poza tradycyjnie rozumianą przestrzeń społeczną.
„Noc Otwartych Sądów” w Rzeszowie potwierdziła, że popularyzacja wiedzy prawniczej nie musi opierać się wyłącznie na przekazie informacyjnym. Jej najbardziej efektywną formą okazuje się doświadczenie - udział w sytuacjach, które oddają realną specyfikę pracy prawnika. W tym wymiarze aktywność studentów WSPiA stanowiła nie tylko uzupełnienie programu, ale jeden z jego najbardziej znaczących elementów.