9 marca 2026 r. studenci WSPiA Rzeszowskiej Szkoły Wyższej odwiedzili Oddział Zewnętrzny w Chmielowie – jednostkę penitencjarną wchodzącą w skład Zakładu Karnego w Dębicy. Wizyta miała charakter edukacyjny i pozwoliła uczestnikom zapoznać się z organizacją pracy jednostki, specyfiką służby funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz zasadami funkcjonowania systemu penitencjarnego w Polsce.

Podczas spotkania studenci poznali również działania resocjalizacyjne prowadzone wobec osób pozbawionych wolności. Funkcjonariusze przedstawili m.in. programy edukacyjne, terapeutyczne oraz możliwości podejmowania pracy przez osadzonych, które mają przygotować ich do powrotu do życia w społeczeństwie po zakończeniu kary.

Oddział Zewnętrzny w Chmielowie – jednostka dla kobiet

Oddział Zewnętrzny w Chmielowie to jednostka penitencjarna funkcjonująca w strukturze Zakładu Karnego w Dębicy. Powstała w latach 70. XX wieku i przeznaczona jest przede wszystkim dla kobiet odbywających karę pozbawienia wolności – szczególnie dla osób odbywających karę po raz pierwszy oraz dla młodocianych skazanych.

Jednostka działa w systemie oddziałów typu półotwartego i otwartego. Oznacza to mniejszy stopień izolacji niż w zakładach karnych typu zamkniętego oraz większy nacisk na readaptację społeczną skazanych. W praktyce oznacza to m.in. możliwość podejmowania pracy, uczestnictwo w zajęciach edukacyjnych oraz udział w programach resocjalizacyjnych.

W oddziale mogą również przebywać osoby skierowane na terapię uzależnień, a część osadzonych korzysta z różnorodnych programów wspierających proces powrotu do społeczeństwa.

Model inspirowany rozwiązaniami skandynawskimi

Oddział Zewnętrzny w Chmielowie jest często wskazywany jako przykład jednostki penitencjarnej funkcjonującej w oparciu o rozwiązania inspirowane modelem skandynawskim. W podejściu tym szczególny nacisk kładzie się nie tylko na izolację sprawców przestępstw, ale przede wszystkim na skuteczną resocjalizację oraz przygotowanie skazanych do powrotu do życia na wolności.

W praktyce oznacza to większy dostęp do pracy, edukacji i terapii, a także warunki odbywania kary możliwie zbliżone do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. W jednostce działa także tzw. dom przejściowy, który pozwala osadzonym stopniowo przygotować się do opuszczenia zakładu karnego i rozpoczęcia samodzielnego życia.

Studenci WSPiA poznali funkcjonowanie jednostki penitencjarnej

W trakcie wizyty studenci WSPiA mieli możliwość zapoznania się z infrastrukturą jednostki oraz zasadami jej funkcjonowania. Funkcjonariusze Służby Więziennej przedstawili strukturę oddziału, omówili system wykonywania kary pozbawienia wolności oraz opowiedzieli o codziennej pracy w jednostce penitencjarnej.

Na zakończenie spotkania studenci przygotowali również symboliczny gest z okazji przypadającego dzień wcześniej Międzynarodowego Dnia Kobiet. Studentki i studenci WSPiA przekazali kwiaty kobietom odbywającym karę w Oddziale Zewnętrznym w Chmielowie. Była to okazja do krótkiej rozmowy oraz bezpośredniego kontaktu z osadzonymi.